Yapay zekâ birkaç saniyede düzenli, resmi görünen bir dilekçe taslağı hazırlayabilir. Bu hız cazip; fakat hukuki metinde asıl sorun “metnin güzel görünmesi” değildir. Doğru talebin kurulması, sürenin kaçırılmaması, görevli ve yetkili merciin belirlenmesi, delillerin doğru şekilde sunulması ve kullanılan mevzuatın güncel olması gerekir.
Bu yüzden “AI dilekçe yazabilir mi?” sorusuna tek kelimelik evet/hayır cevabı vermek yerine, AI'nın hangi aşamada kullanıldığına bakmak daha doğru olur.
AI'nın iyi olduğu kısım: taslak ve düzenleme
Bir olay kronolojisini düzgün bir sıraya koymak, uzun bir anlatımı sadeleştirmek, başlıkları düzenlemek ve yazım hatalarını temizlemek AI'nın faydalı olabileceği işlerdir. Örneğin kullanıcı “5 Mart'ta bu oldu, 8 Mart'ta şu belge geldi” diye dağınık notlarını verdiğinde, AI bunları kronolojik bir olay özeti hâline getirebilir.
Benzer biçimde bir dilekçenin daha anlaşılır yazılması, tekrarların azaltılması veya taleplerin ayrı başlıklara bölünmesi için de yardımcı olabilir.
Riskli kısım: hukuki niteliği AI'nın tek başına seçmesi
Bir uyuşmazlıkta hangi hukuki yolun seçileceği, hangi talebin ileri sürüleceği ve hangi sürenin uygulanacağı somut olaya göre değişebilir. AI eksik bilgiyle karşılaştığında ikna edici bir cevap vermeye devam edebilir. Bu nedenle “bana doğrudan dava dilekçesi yaz” komutu, çoğu zaman fazla geniş bir yetki devridir.
Dilekçe taslağını kullanmadan önce 5 kontrol
- Başvuru veya dava süresi var mı?
- Metinde geçen kanun maddeleri güncel mi?
- Karar numarası verilmişse karar gerçekten var mı?
- Talep kısmı gerçekten sizin istediğinizi söylüyor mu?
- Metin, farkında olmadan hak kabulü, feragat veya gereksiz bir beyan içeriyor mu?
Sonuç
AI'dan dilekçe taslağı almak tek başına sorun değildir; sorun, bu taslağı “hukuken kontrol edilmiş nihai metin” gibi görmekte başlar. AI'yı yazı ve hazırlık aracı olarak kullanmak; nihai hukuki değerlendirmeyi ise insan denetiminde tutmak daha güvenli yaklaşımdır.