İnternet dolandırıcılığı ve IBAN uyuşmazlıklarında AI nasıl kullanılabilir?

Dolandırıcılık şüphesinde dekont, mesaj, ilan ve hesap hareketlerini düzenlemek için yapay zekâdan yararlanırken ceza hukuku ve veri güvenliği açısından dikkat edilecek noktalar.

Sahte ilan, sosyal medya hesabı, yatırım vaadi, banka hesabı veya “IBAN'a para gönder” yöntemiyle gerçekleşen dolandırıcılık şüphesinde ilk saatlerde çok sayıda dijital iz ortaya çıkar. Yapay zekâ bu materyali düzenleyebilir; fakat kimin cezai sorumluluğu bulunduğuna ilişkin kesin hüküm kurmamalıdır.

Delilleri tek kronolojide birleştirin

İlanın görüldüğü tarih, ilk mesaj, gönderilen IBAN, ödeme dekontu, banka bildirimi ve son iletişim gibi noktaları AI ile zaman çizelgesine dönüştürün. Her satırın yanına hangi ekran görüntüsü veya belgenin bulunduğunu ekletin.

IBAN sahibini otomatik olarak fail kabul etmeyin

Bir para transferinde görülen hesap sahibinin olay içindeki hukuki konumu dosyadaki diğer delillere bağlıdır. AI'nın yalnızca isim veya hesap bilgisine bakarak “suçu işleyen kişi budur” demesi sağlıklı değildir.

AI'ya ne sorun?

“Bu olayda elimde hangi dijital kayıtlar var, eksik hangi bilgileri korumalıyım ve bir hukukçuya/soruşturma makamına anlatırken kronolojiyi nasıl açık kurabilirim?” şeklinde sorun.

Kişisel ve finansal verileri koruyun

Kart numarası, tam hesap numarası, kimlik bilgisi ve şifreleri hiçbir zaman AI aracına taşımayın. Dekonttaki gereksiz alanları maskeleyin.

Öncelik: Delili koruyun, bankacılık kayıtlarını saklayın, kronolojiyi netleştirin. AI'yı fail tespiti yapan bir soruşturma makamı gibi kullanmayın.

İlk dosyada neler bulunmalı?

  • İlan veya profil ekran görüntüsü
  • İlk temas ve iletişim kanalı
  • Telefon/e-posta/kullanıcı adı bilgisi
  • Para transferi tarih ve tutarları
  • Dekontların maskelenmiş çalışma kopyaları
  • Bankaya veya platforma yapılan bildirimler

AI ile yapılmaması gereken şey

Bir kişinin adını, telefonunu veya IBAN bilgisini AI'ya verip “bu kişi dolandırıcı mı?” diye sormayın. Yapay zekâ soruşturma yetkisine sahip değildir ve internetteki eksik/yanlış bilgileri birleştirerek haksız bir sonuç üretebilir. AI'yı kişi hakkında hüküm kurmak için değil, sizin sahip olduğunuz kayıtları düzenlemek için kullanın.

Editoryal katkı

Av. Hayri Efe Savran & Av. Eda Özuğur

Bu içerik, Ankara Çankaya'da faaliyet gösteren Özuğur & Savran Hukuk ve Danışmanlık Bürosu kurucu avukatlarının editoryal katkısıyla, HukukOkur'un hukuk okuryazarlığı yaklaşımı doğrultusunda genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın hukuki değerlendirmesi olayın tüm ayrıntılarına göre değişebilir.

Resmî / kurumsal kaynaklar
TBB — Avukatlıkta Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Tavsiye Rehberi ↗KVKK — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ↗Mevzuat Bilgi Sistemi ↗UYAP Vatandaş Portal ↗