Deepfake ve AI üretimi sahte içerik hukuki delil olarak nasıl ele alınmalı?

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş ses, görüntü ve metinlerde doğrulama, özgün dosya, metadata ve delil bütünlüğünün önemini sade biçimde açıklıyoruz.

Yapay zekâ ile üretilmiş ses, video ve görüntülerin gerçek içerikten ayırt edilmesi giderek zorlaşıyor. Hukuki uyuşmazlıkta “ekran görüntüsünde böyle görünüyor” demek her zaman yeterli değildir; özgün dosya ve kaynağın korunması daha önemli hâle gelir.

Özgün dosyayı saklayın

Bir video veya ses size gönderildiyse yalnızca yeniden kaydedilmiş sürümü değil, mümkünse ilk ulaştığınız dosyayı ve kaynağı koruyun. Dosya adını, tarihini ve nereden geldiğini not edin.

AI dedektörünü kesin hakem saymayın

Bir başka AI aracının “%90 sahte” veya “gerçek” sonucu tek başına kesin delil değildir. Teknik inceleme, bağlam ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Metadata ve zincir

Dosyanın ne zaman ve hangi cihazdan geldiğine ilişkin teknik bilgiler önem taşıyabilir. Dosyayı defalarca dönüştürmek, kesmek veya farklı uygulamalardan geçirmek bazı verileri kaybettirebilir.

AI ile karşılaştırma yapabilirsiniz

Metin transkripsiyonu, konuşma bölümlerini zaman damgasına göre ayırma veya şüpheli kısımları not etme için AI kullanılabilir. Ancak sahtecilik sonucunu kesinleştirmeyin.

Yeni dijital refleks: İçeriği hemen paylaşmak yerine özgün dosyayı koruyun, kaynağı kaydedin ve doğrulama için bağımsız incelemeyi düşünün.

Şüpheli içerikte ilk 5 hareket

  1. Özgün dosyayı silmeyin veya dönüştürmeyin.
  2. İçeriğin size nereden geldiğini kaydedin.
  3. URL, hesap ve tarih bilgilerini saklayın.
  4. Yeniden paylaşmadan çalışma kopyası oluşturun.
  5. “AI dedektörü” sonucunu tek başına kesin kanıt olarak kullanmayın.

AI'yı nasıl faydalı kullanabilirsiniz?

Videonun transkriptini çıkarmak, belirli zaman aralıklarını etiketlemek veya iki metin/ses dökümündeki farklılıkları sıralamak için AI kullanılabilir. Böylece teknik incelemeye gönderilecek noktalar daha düzenli belirlenir.

Ancak “bu ses kesin sahtedir” gibi bir sonuç için özgün dosya, teknik yöntem ve gerektiğinde uzman incelemesi önemini korur.

Editoryal katkı

Av. Hayri Efe Savran & Av. Eda Özuğur

Bu içerik, Ankara Çankaya'da faaliyet gösteren Özuğur & Savran Hukuk ve Danışmanlık Bürosu kurucu avukatlarının editoryal katkısıyla, HukukOkur'un hukuk okuryazarlığı yaklaşımı doğrultusunda genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın hukuki değerlendirmesi olayın tüm ayrıntılarına göre değişebilir.

Resmî / kurumsal kaynaklar
TBB — Avukatlıkta Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Tavsiye Rehberi ↗KVKK — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ↗KVKK — Yapay Zekâ Teknolojilerine Akademik Bakış ↗UYAP Vatandaş Portal ↗