ChatGPT ve benzeri araçlara hukuk sorusu nasıl sorulur?

Hukuki konuda daha iyi AI cevabı almak için olayları, amacı ve doğrulama beklentisini nasıl kurmanız gerektiğini anlatıyoruz.

ChatGPT ve benzeri üretken yapay zekâ araçlarında cevabın kalitesi, yalnızca modelin gücüne değil, sorunun nasıl kurulduğuna da bağlıdır. Hukukta bu daha önemlidir; çünkü tarih, belge türü ve usul ayrıntısı sonucu değiştirebilir.

1. Olayı isimlerden arındırın

Çoğu hukuki soruda gerçek isimleri yazmak gerekmez. “Ahmet”, “XYZ Ltd.” yerine “kiracı”, “işveren”, “satıcı” gibi roller kullanabilirsiniz. Böylece hem metin sadeleşir hem gereksiz kişisel veri paylaşımı azalır.

2. Tarihleri koruyun

İsimleri çıkarmak çoğu zaman mümkündür; ancak olayın tarihleri hukuki açıdan önemli olabilir. “Geçen ay” yerine mümkünse somut tarihi yazmak daha sağlıklıdır. Yine de AI'nın süre hesabını nihai kabul etmeyin.

3. Amacınızı söyleyin

“Ne yapmalıyım?” gibi geniş bir soru yerine, “Bu olayda hangi genel hukuki yollar gündeme gelebilir?”, “Hangi belgeleri toplamam gerekir?” veya “Bu metindeki terimleri sadeleştir” gibi sınırlı bir hedef verin.

4. AI'ya sınır koyun

AI'dan eksik bilgiyi tahmin etmemesini, emin olmadığı noktaları ayrı yazmasını ve mevzuat/karar bilgilerini resmî kaynak adıyla birlikte vermesini isteyin.

En iyi hukuk promptu, AI'ya en fazla işi yaptıran değil; AI'nın nerede duracağını da söyleyen prompttur.

5. Cevabın sonunda ikinci bir soru sorun

“Bu cevabında hangi noktalar yanlış olabilir?”, “Hangi bilgileri resmî kaynaktan doğrulamalıyım?” veya “Bu değerlendirme hangi varsayımlara dayanıyor?” gibi bir kontrol sorusu, ilk cevabın sınırlarını görmenizi kolaylaştırır.

Kısa örnek

“Türkiye hukuku bakımından bu olayı genel bilgi amacıyla açıkla. Eksik bilgiyi tahmin etme. Süre, mevzuat veya karar belirtiyorsan resmî kaynaktan doğrulanması gerektiğini ayrıca yaz. Nihai dava stratejisi kurmak yerine kontrol listesi çıkar.”

Editoryal katkı

Av. Hayri Efe Savran & Av. Eda Özuğur

Bu içerik, Ankara Çankaya'da faaliyet gösteren Özuğur & Savran Hukuk ve Danışmanlık Bürosu kurucu avukatlarının editoryal katkısıyla, HukukOkur'un hukuk okuryazarlığı yaklaşımı doğrultusunda genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın hukuki değerlendirmesi olayın tüm ayrıntılarına göre değişebilir.

Resmî / kurumsal kaynaklar
TBB — Avukatlıkta Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Tavsiye Rehberi ↗KVKK — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ↗